Đại tướng Lê Trọng Tấn (tên thật là Lê Trọng Tố) là một trong những vị tướng lĩnh kiệt xuất, lỗi lạc bậc nhất của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Nếu như thế giới có Nguyên soái Georgy Zhukov - "cỗ xe tăng" bẻ gãy mọi tuyến phòng thủ của phát xít Đức, thì Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các thế hệ chiến sĩ Việt Nam cũng trân trọng gọi Đại tướng Lê Trọng Tấn bằng cái tên đầy kính trọng: "Zhukov của Việt Nam".
Ông là con người của những trận đánh lớn, luôn xuất hiện ở những điểm nóng chiến lược và là người điều binh khiển tướng bẻ gãy những phòng tuyến kiên cố nhất của đối phương.
I. Biên niên sử cuộc đời và thành tựu (Theo năm tháng)
Cuộc đời của Đại tướng Lê Trọng Tấn là một hành trình đi từ một thanh niên trí thức, một cầu thủ bóng đá tài hoa, trở thành một nhà quân sự thiên tài của thời đại Hồ Chí Minh.
- Sinh trưởng tại Hà Đông (nay là Hà Nội) - 01/10/1914.
Ông sinh ra tại làng Nghĩa Lộ, xã Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay là phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông, Hà Nội). Cha ông là một nhà nho nghèo từng tham gia phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục.
- Học tập tại trường Bưởi & Tài năng bóng đá.
Thời trẻ, ông học tại trường Bưởi (nay là trường THPT Chu Văn An, Hà Nội). Không chỉ học giỏi, ông còn là một tiền đạo bóng đá xuất sắc, từng thi đấu cho đội bóng danh tiếng Éclair (Tia chớp) tại Hà Nội với tư cách là một cầu thủ có tiếng tăm thời bấy giờ.
- Bị động viên vào lính Khố đỏ và Giác ngộ Cách mạng.
Ông bị chính quyền thực dân động viên vào lính khố đỏ (lính thuộc địa Pháp), được cử đi học trường sĩ quan dự bị của Pháp và mang hàm đội (Sergeant). Cuối năm 1943, nhận thấy con đường đi theo thực dân là mù quáng, ông bỏ ngũ, tìm đến Mặt trận Việt Minh và tham gia công tác binh vận bí mật tại khu vực Bạch Mai, Hà Nội.
- Chỉ huy trận Đồng Quan & Tham gia khởi nghĩa - 1945.
Tháng 6/1945, ông trực tiếp tham gia chỉ huy trận đánh diệt đồn Đồng Quan (Hà Đông) – một trong những trận đánh vũ trang vang dội trước Tổng khởi nghĩa. Tháng 8/1945, ông là Ủy viên Quân sự trong Ủy ban Khởi nghĩa tỉnh Hà Đông, chỉ đạo giành chính quyền thành công. Sau đó ông nhập ngũ và đổi tên thành Lê Trọng Tấn.
- Chiến dịch Biên giới - 1950.
Ông được giao nhiệm vụ làm Chỉ huy trưởng mặt trận Đông Khê. Trận đánh mở màn thắng lợi tại Đông Khê đã làm rung chuyển toàn bộ hệ thống phòng thủ phòng tuyến biên giới của thực dân Pháp.
- Bắt sống tướng De Castries tại Điện Biên Phủ - 1954.
Trên cương vị Đại đoàn trưởng Đại đoàn 312, ông chỉ huy đơn vị đánh trận mở màn tiêu diệt cụm cứ điểm Him Lam. Đến chiều ngày 7/5/1954, chính các chiến sĩ thuộc Đại đoàn 312 của ông đã tiến công thẳng vào căn hầm trung tâm, bắt sống tướng De Castries cùng toàn bộ Bộ Tham mưu tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
- Phong quân hàm Thiếu tướng - 1961.
Ông được phong quân hàm Thiếu tướng và bổ nhiệm làm Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam ở tuổi 47.
- Vào Nam chỉ huy các chiến dịch lớn: 1964 - 1971.
Năm 1964, ông bí mật vào Nam làm Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam với bí danh Ba Long. Ông trực tiếp chỉ huy đánh bại các cuộc hành quân lớn của Mỹ - Ngụy như Bình Giã, Đồng Xoài (1965), phản công bẻ gãy cuộc hành quân Junction City (1967) và làm Tư lệnh chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (1971).
- Cánh quân phía Đông tiến vào Dinh Độc Lập - 1975.
Ông làm Tư lệnh Chiến dịch Huế - Đà Nẵng, đập tan 10 vạn quân địch chỉ trong 3 ngày. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông là Phó Tư lệnh chiến dịch kiêm Tư lệnh cánh quân phía Đông. Xe tăng của cánh quân này đã húc đổ cổng Dinh Độc Lập vào trưa ngày 30/4/1975.
- Thăng hàm Đại tướng & Tổng Tham mưu trưởng: 1980 - 1984
Năm 1980, ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam. Năm 1984, ông chính thức được phong quân hàm Đại tướng.
- Đột ngột qua đời trước thềm Đại hội VI - 05/12/1986
Đại tướng Lê Trọng Tấn đột ngột từ trần sau một cơn nhồi máu cơ tim cấp tại Hà Nội, hưởng thọ 72 tuổi, ngay trước khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI diễn ra (nơi ông được dự kiến cơ cấu làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng).
II. Quá trình công tác và giữ các chức vụ chủ chốt
Trong suốt cuộc đời binh nghiệp kéo dài hơn 40 năm, Đại tướng Lê Trọng Tấn liên tục nắm giữ các trọng trách quan trọng trong cả thời chiến lẫn thời bình:
Thời kỳ kháng chiến chống Pháp: Trung đoàn trưởng các Trung đoàn Sơn La, Sơn Tây; Quyền Khu trưởng Khu XIV; Khu phó Liên khu X. Từ năm 1950 – 1954, ông là Đại đoàn trưởng đầu tiên của Đại đoàn 312 (nay là Quân đoàn 12).
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ:
Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân Việt Nam (1954 - 1960).
Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam (1961).
Phó Tư lệnh, Ủy viên Quân ủy Quân giải phóng miền Nam (bí danh Ba Long) (1964).
Tư lệnh các chiến dịch lớn: Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (1971), Chiến dịch Trị - Thiên (1972), Chiến dịch giải phóng Huế - Đà Nẵng (3/1975), Phó Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh kiêm Tư lệnh cánh quân phía Đông.
Thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hậu 1975:
Phó Tổng Tham mưu trưởng kiêm Viện trưởng Học viện Quân sự Cao cấp (nay là Học viện Quốc phòng).
Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (1978 - 1986).
Ông trực tiếp chỉ huy và tham gia chỉ đạo cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng Pol Pot.
III. Khả năng xuất chúng và những đóng góp vĩ đại
Đại tướng Lê Trọng Tấn được giới quân sự trong và ngoài nước thừa nhận là một thiên tài quân sự thực chiến. Tư duy chiến thuật của ông mang những nét đặc trưng rất lớn:
1. Trí tuệ điều binh khiển tướng hiệp đồng binh chủng
Ông là một trong những vị tướng đầu tiên của Việt Nam vận hành nhuần nhuyễn nghệ thuật tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn (kết hợp bộ binh, xe tăng, pháo binh, phòng không). Từ những trận đánh sơ khai ở Him Lam cho đến khi điều hành toàn bộ cánh quân phía Đông năm 1975, ông luôn tính toán lượng đạn pháo, thời gian hành quân và sự phối hợp giữa các lực lượng chính xác đến từng phút.
2. Sự quyết đoán độc đáo trên chiến trường: "Đi trước một bước"
Tướng Lê Trọng Tấn nổi tiếng với khả năng đọc tư duy của đối phương để đưa ra các quyết định táo bạo.
Tại chiến dịch Huế - Đà Nẵng (1975): Nhận thấy quân địch đang hoang mang hoảng loạn, ông chủ trương tấn công ngay lập tức không cần chờ tập kết đủ lực lượng theo kế hoạch ban đầu. Sức công phá như vũ bão của ông đã khiến một căn cứ quân sự khổng lồ của địch tan rã chỉ trong 72 giờ.
Đề xuất "tấn công trước 9 giờ": Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, giờ nổ súng toàn mặt trận quy định là 5 giờ sáng ngày 29/4. Tuy nhiên, do cánh quân phía Đông của ông ở xa nhất, phải vượt qua nhiều sông ngòi và các tuyến phòng thủ dày đặc, ông đã táo bạo xin phép Bộ Tổng Tư lệnh cho cánh quân của mình nổ súng từ chiều 28/4. Quyết định "đi trước một bước" này đã giúp cánh quân phía Đông kịp thời đập tan "cánh cửa thép" Xuân Lộc, thọc sâu vào nội đô Sài Gòn đúng giờ hẹn.
IV. Gia đình và cuộc sống sau chiến thắng năm 1975
Người vợ hiền và hậu phương thầm lặng
Năm 1944, ông kết hôn với bà Nguyễn Thị Minh Sơn. Giống như nhiều phu nhân tướng lĩnh thời bấy giờ, bà Sơn phải một mình gánh vác việc gia đình, chăm sóc các con trong suốt hàng chục năm chồng đi biền biệt ngoài chiến trường miền Nam hay biên giới Lào. Sự hy sinh thầm lặng của bà là điểm tựa vững vàng để ông cống hiến trọn đời cho đại cuộc. Ông bà có hai người con, người con trai lớn là Lê Đông Hải sau này cũng tiếp bước cha, trở thành một Đại tá, chuyên gia mật mã của quân đội.
Cuộc sống giản dị sau hòa bình
Sau năm 1975, giang sơn thu về một mối, Đại tướng Lê Trọng Tấn trở về căn nhà công vụ tại Hà Nội. Dù là một khai quốc công thần, giữ chức Tổng Tham mưu trưởng quân đội, cuộc sống đời thường của ông vô cùng giản dị và thanh bạch.
Ông có sở thích rất tao nhã là trồng hoa cây cảnh và nuôi chim bồ câu. Những lúc không phải mặc quân phục đứng trước bản đồ tác chiến, người ta thấy một ông già Lê Trọng Tấn bình dị xắn quần chăm sóc vườn cây, trò chuyện thân tình với hàng xóm láng giềng mà không hề có bất kỳ khoảng cách nào của một vị đại tướng.
V. Đánh giá tổng quát nhân cách con người
Nhân cách của Đại tướng Lê Trọng Tấn được kết tinh từ sự hòa quyện giữa "Trí - Dũng - Nhân - Tín". Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đưa ra lời nhận xét kinh điển về người đồng đội thân thiết của mình:
"Lê Trọng Tấn là một trong những nhà chỉ huy quân sự lỗi lạc nhất trong các cuộc chiến tranh giải phóng và giữ nước của thời đại Hồ Chí Minh. Ông là người bất khả chiến bại, chiến trường nào có Lê Trọng Tấn là chiến trường đó thắng lợi."
Cẩn trọng nhưng vô cùng quyết đoán: Ông không bao giờ mạo hiểm mạng sống của chiến sĩ một cách vô ích. Mỗi trận đánh đều được ông khảo sát lý thuyết tỉ mỉ, nhưng khi thời cơ đến, ông ra lệnh kiên quyết, táo bạo đến nghẹt thở.
Trọng tình nghĩa, thương yêu chiến sĩ: Ông luôn sâu sát xuống từng chiến hào, lo từ miếng ăn, tấm áo cho người lính. Ngược lại, các chiến sĩ quân đội luôn có một niềm tin tuyệt đối: "Đi với thủ trưởng Tấn là chắc thắng, đi với thủ trưởng Tấn là sống sót trở về".
Một lòng trung thành, không màng danh lợi: Suốt đời ông chỉ biết đến nhiệm vụ. Khi đất nước cần, ông sẵn sàng khoác ba lô ra trận, không nề hà chức vụ cao thấp, không bao giờ tự mãn với những vinh quang hiển hách mình đã lập nên.
VI. Dấu ấn trên truyền thông và sử liệu nước ngoài
Tài năng quân sự của Lê Trọng Tấn không chỉ được thừa nhận trong nước mà còn được các nhà nghiên cứu, tướng lĩnh và báo chí nước ngoài đánh giá rất cao:
Báo chí và Học giả Mỹ: Trong cuốn sử thi quân sự nổi tiếng "Vietnam: An Epic Tragedy 1945-1975" của nhà sử học người Anh Max Hastings, tên tuổi của Tướng Lê Trọng Tấn (dưới bí danh Ba Long) được nhắc đến như một bộ óc chiến thuật cực kỳ sắc bén của Bắc Việt Nam, người trực tiếp bẻ gãy các chiến lược "Tìm và diệt" của các tướng lĩnh Mỹ tại chiến trường miền Nam.
Tư liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ (Lầu Năm Góc): Trong các tài liệu phân tích về Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (1971), phía Mỹ đánh giá rất cao nghệ thuật phản công của vị chỉ huy phía Việt Nam (Tướng Lê Trọng Tấn). Tài liệu thừa nhận quân đội Sài Gòn đã hoàn toàn sập bẫy điều binh của ông, dẫn đến sự tháo chạy hỗn loạn của cuộc hành quân Lam Sơn 719.
Hãng thông tấn Cuba & Liên Xô cũ: Giai đoạn những năm 1970-1980, các bài báo của các nước xã hội chủ nghĩa khi viết về quân đội Việt Nam thường ca ngợi Lê Trọng Tấn là "bậc thầy của những trận đánh tiêu diệt", so sánh tư duy tiến công tổng lực của ông với các nguyên lý quân sự hiện đại của trường phái Xô Viết.
Báo mạng quốc tế (Wikipedia & Reddit Military): Trên các diễn đàn lịch sử quân sự quốc tế ngày nay như Reddit's r/VietnamWar, các học giả phương Tây khi mổ xẻ trận Điện Biên Phủ hay Chiến dịch Xuân 1975 luôn dành sự nể phục lớn cho Sư đoàn 312 và cánh quân phía Đông dưới sự chỉ huy của Lê Trọng Tấn nhờ tốc độ hành quân thần tốc đánh bật mọi dự báo của tình báo Hoa Kỳ.
VII. Những giai thoại thú vị về "Tướng trận" Lê Trọng Tấn
Cú điện thoại lịch sử lúc 10 giờ sáng ngày 30/4/1975: Khi cánh quân phía Đông của ông đã áp sát nội đô và tiến công vào Dinh Độc Lập, tướng Lê Trọng Tấn đã gọi điện báo cáo về Bộ Tổng tư lệnh. Khi đầu dây bên kia yêu cầu chờ cánh quân phía Tây cùng tiến vào để đảm bảo đồng bộ chính trị, ông đã kiên quyết: "Địch quân đang rệu rã, thời cơ không thể bỏ lỡ, tôi ra lệnh cho quân tiến thẳng vào cắm cờ!". Sự quyết đoán đó đã đẩy nhanh giờ phút toàn thắng của dân tộc.
Vị tướng "Sát gạo": Đây là biệt danh vui mà các cán bộ hậu cần đặt cho ông. Bởi vì trước mỗi chiến dịch, Tướng Lê Trọng Tấn luôn yêu cầu chuẩn bị lượng lương thực, đạn dược gấp rưỡi hoặc gấp đôi dự kiến để đảm bảo bộ đội đánh dài ngày không bị đói, đảm bảo "đã đánh là phải thắng trọn vẹn".
Mục lục sửa
Trả lờiXóaỦa, giao diện mới à???
Trả lờiXóa